@Mods: Is het misschien mogelijk om dit artikel (en volgende artikelen) sticky te maken?
Een Introductie
Filters komen er in vele soorten en maten, en er is al veel gezegd en geschreven over het nut en de noodzaak van de verschillende filters. Met deze serie artikelen wil ik deze informatie proberen te bundelen, en hierbij ook wat voorbeelden geven en de (on)mogelijkheden beschrijven.
Helaas word ik niet gesponsord, dus als ik ergens een mening over geef is dit zuiver mijn eigen mening, die voortkomt uit eigen observeringen en ervaringen. Ik pretendeer ook niet dat deze artikelen volledig zijn, dus ik zal onjuistheden en aanvullingen ook zeker proberen aan te vullen.
Omdat ik niet gesponsord word is het voor mij niet mogelijk om testen uit te voeren met verschillende filters en/of filtersystemen. Als iemand me wil sponsoren wil ik zeker nadenken over zulke testen.
Zoals met (bijna) alles kom je ook bij filters grote prijsverschillen tegen. Dit zit in onder andere gebruikte materialen en (bouw)kwaliteit. Wat mij betreft geld ook hier ‘alle waar naar zijn geld’ en vaak zal goedkoop ook duurkoop blijken. Mij maakt het niet uit of je kiest voor goedkope of dure filters, en welk systeem je kiest. Ik zal daar niemand op beoordelen, al heb ik natuurlijk wel een eigen mening en voorkeur. Met deze serie probeer ik een handvat te bieden bij de keuze voor filters, zodat je na het lezen zelf een weloverwogen keuze kunt maken.
Vooralsnog heb ik de volgende serie in gedachten, al kan dit nog veranderd worden gedurende het schrijven:
Deel 1: Over filters, de verschillende uitvoeringsvormen
Deel 2: Bescherm en uv-filters
Deel 3: grijs en grijsverloopfilters
Deel 4: Polarisatiefilters
Deel 5: Speciale filters
Deel 6: Toepassingen
De verschillende uitvoeringsvormen
Deel 1 in deze serie over filters behandelt de verschillende uitvoeringsvormen.
Filters komen in grofweg 3 uitvoeringsvormen: Schroeffilters, Schuiffilters en Inzetfilters. Hieronder zal ik deze type’s beschrijven en de verschillen uitleggen.
Schroeffilters:
Dit zijn ronde filters die voor op het objectief geschroefd kunnen worden. Voorwaarde is wel dat het objectief een schroefdraad voorop moet hebben. De meeste objectieven zijn voorzien van deze schroefdraad, met uitzondering van lichtsterke teleobjectieven en extreme groothoekobjectieven (Over het algemeen objectieven met een bolle frontlens, of met een vaste zonnekap). Op objectieven die zijn voorzien van een schroefdraad staat ook de filtermaat vermeld, dit is dus de maat die het filter moet hebben. Groter zou eventueel kunnen met speciale verloopringen, maar handig is het niet.
Naast gewone schroeffilters bestaan er ook slimme schroeffilters. Wat is het verschil met de gewone filters?
In dit geval slaat slim niet op intelligent, maar op dun (of slank). ‘Slim’ filters zijn precies hetzelfde als ‘niet slim’ filters, alleen dan met een dunnere rand. Waar het bij normale filters mogelijk is om een aantal filters op elkaar te schroeven (ofwel te stacken) kan dit bij een slim filter vaak niet, omdat de schroefdraad voorop het filter ontbreekt.
Het grote voordeel van slim filters openbaart zich bij groothoekobjectieven. Omdat deze een grote beeldhoek hebben kan bij een normaal filter precies de rand van dit filter in beeld komen (Vignettering). Bij slim filters blijft de rand van het filter netjes buiten beeld.
Schuiffilters:
Schuiffilters zijn vierkante of rechthoekige filters die je in een speciale houder kan schuiven. Over het algemeen kan deze houder met een verloopring op de eerder genoemde schroefdraad van het objectief gezet worden, en voor speciale lenzen bestaan houders die je op de vaste zonnekap van deze objectieven kan monteren. Hier heb je dus wel voor iedere filtermaat een aparte verloopring nodig. Bij de meeste houders is het mogelijk om 3 of meer filters voor elkaar te plaatsen zonder dat dit voor vignettering zorgt bij groothoeklenzen.
Bij schuiffilters is 100 millimeter een gangbare maat, maar er zijn ook systemen voor filters van 75mm, en voor de extreme groothoeken zijn er ook systemen voor 150 en zelfs 170mm filters. Uiteraard geld hier dat de prijs omhoog gaat als het filter groter word. (Vaak ook exponentieel)
Inzetfilters:
Waar de hiervoor genoemde filters voorop de objectieven geschroefd worden worden inzetfilters (ook wel ‘drop in’ filters genoemd) aan de achterkant in een speciale uitsparing in het objectief geplaatst. Dit komt eigenlijk alleen voor bij grote, lichtsterke teleobjectieven. Een speciale categorie filters die niet veel voorkomt, maar die ik toch genoemd wil hebben.
De genoemde uitvoeringsvormen hebben allemaal hun sterken en zwakke kanten, wat mede afhankelijk is van het soort filter. Deze voor- en nadelen zullen dan ook in de komende delen ter sprake komen.
