Scherm kalibreren

[Wilbert]

Hoi allemaal,

Wat gebruiken jullie om jullie scherm te kalibreren?
Ik ben op zoek naar een betaalbare tool om mijn scherm te kalibreren.

Budget: +/- €200,-

Heeft er iemand tips?

Wilbert

[Harry]

Ik heb zijn voorganger de Spider 4 pro. Die bevalt me ook nog altijd prima. Idd fijn dat ie constant het licht meet en aanpast aan de omstandigheden. Gr. Harry

[Rob Olivier]

Ik gebruik Spyder 5 express en ben er erg tevreden over.

[Danny081]

Zelf doe ik nu iedere keer als ik mijn pc aanzet na een half uur als alles goed is opgewarmd een kalibratie via Windows zelf. Het is natuurlijk niet top en ik hoop snel ookm een Spyder aan te schaffen, maar na wat testjes op verschillend schermen werkt het toch wel redelijk ok voor een gratis manier

[xafke]

Ik gebruik de x-rite hiervoor. Maar die is wel wat duurder.
Verder ook rekening houden dat dit enkel nut heeft als je ook over een degelijk scherm beschikt die de kleurruimte maximaal kan weergeven. Zo zijn de goedkope TN schermen niet echt geschikt om fotografiebewerkingen op te doen en is het nutteloos die te calibreren.

Danny spreekt over de gratis tool die in windows zit en dat klopt. Maar het is behoorlijk waardeloos omdat je geen ijking doet. Het past ook de LUT tabellen van de videokaart niet aan. Op het eerste gezicht lijkt dat best wel mee te vallen maar het is pas als je met bepaalde kleuren gaat werken dat je eigenlijk naar foute kleuren zit te kijken. Uw ogen zijn totaal niet in staat een ijking te doen!

Omdat de aanschaf van dergelijk toestelletje prijzig is voor de zeldzame keren dat je het gebruikt kan je eventueel met een paar ander fotografen overeenkomen om de kost te delen en het uit te lenen aan elkaar.

Op oude schermen was het noodzaak met regelmaat te calibreren. Echter zijn de nieuwe moderne schermen dermate stabiel in kleur dat het volstaat 1 calibratie te doen per half jaar.

[Frans]

Vooral niet vergeten je te verdiepen in het meten van kleuren in bewerkingssoftware en het gebruik van een grijskaart.

[Wilbert]

Mijn probleem op dit moment is vooral dat foto's vaak te donker zijn en dat ze teveel contrast hebben.
Als ik dan een foto afdruk ben ik vaak teleurgesteld...

Wilbert

[Frans]

Dat los je niet alleen op met kalibratie.

Zorg dat de waarden van het diepste zwart rond de RGB waarden 14,14,14 liggen en de waarden voor het felste wit 244,244,244.

Om te bepalen wat in een foto de donkerste en lichtste plekken zijn kun je in fotosjop het filter drempel (treshold) gebruiken in combinatie met het nemen van monsters met de pipet.

[Wilbert]

Frans laat ik het anders formuleren. De helderheid van mijn scherm komt niet overeen met de afdrukken die ik laat naken. Detail in het zwart op mijn scherm zijn op de afdruk niet zichtbaar. (Onjuiste helderheid?)

Onlangs heb ik een portretfoto van iemand af laten afdrukken. De huidskleur van die persoon was erg rood. Alsof ze was verbrand in de zon. Dit was op mijn scherm niet het geval. (Onjuiste verzadiging of contrast?)

Wilbert

[Daniel Doyen]

Wilbert: nu ben ik wel eens benieuwd op welk scherm je werkt...dit speelt ook wel een grote rol !!!

DD.

[Wilbert]

Op dit moment ben ik op vakantie dus dat kan ik niet nagaan. Ik heb een HP scherm van een niet al te hoge prijsklasse.

Wat ik nu doe... ik bekijk mijn foto eerst op mijn telefoon om te beoordelen of de foto niet te donker is. Echt een waardeloze werkwijze.

Wilbert

[Daniel Doyen]

Echt een waardeloze werkwijze.

Kan ik volledig inkomen...

[xafke]

Meestal maar niet altijd zet je het scherm best op een helderheid tussen de 50 en 60% +/- Dat is al een goede start. En daar moet je dan even gewoon aan worden.

Echter zal voor een juiste kleurweergave een goed scherm noodzakelijk zijn.
Ik beperk mij even tot de LCD schermtechnologie van de laatste 10 jaar met LED backlight.

- TN (twisted nematic) zijn vooral zeer goedkoop in productie en gericht op bureelwerk zoals tekstverwerking. Ze zijn echt niet geschikt voor fotobewerking omdat de kleuren behoorlijk tot extreem kunnen afwijken. Ook de kijkhoek is een ernstig probleem bij dit type scherm.

-IPS (in plane switching) hebben een zeer goede kleurweergave is zijn geschikt voor fotobewerking. Meestal zijn die behoorlijk wat duurder maar wie goed zoekt kan ze vinden aan democratische prijzen. Dit type scherm heeft een ruime beeldhoek.

-PVA of VA is een variante technologie op IPS en gelijkwaardig.

-OLED of AMOLED is geen LCD technologie maar een LED technologie, ze zijn in staat tot zeer hoog contrast maar meestal zijn de kleuren zeer sterk oververzadigd en niet geschikt voor fotobewerking. Hun grootste nadeel is vooral dat de kleuren niet lang stand houden en vervagen op korte tijd.

Maar sowieso zal je moeten calibreren als je een zeer getrouwe kleurweergave wil hebben. Bij de duurdere schermen zal het verschil eerder klein zijn maar toch nog steeds de moeite waard.

Het is een beetje de rode draad door de fotografiewereld dat je slim moet investeren om er het beste uit te halen. Het duurste is nu ook weer niet nodig maar door de band is het goedkoopste meestal ook het minste.

[Danny081]

Xafke ik ben het er mee eens dat de tool geen oplossing is, maar waardeloos wil ik het niet noemen. Ik heb nu een achtergrond waarvan ik weet hoe hij er ommenabij uit moet zien voor de juiste kleuren en contrasten. Als ik mijn pc aanzet dan wacht ik een half uurtje en dan doe ik de kalibratie als ik denk dat deze nodig is. Meestal komt het dan wel aardig uit.

Maar ik ben het er mee eens dat ik ook zeker een kalibratie systeem aan moet schaffen want voor belangrijke foto's moet ik nu eerst op andere schermen kijken. Of de foto er inderdaad uitziet zoals het moet, en dat is wel waardeloos.

Ik heb weleens gehoord dat ondanks een kalibratie systeem de foto er op iemand anders zijn ongekalibreerde scherm nog steeds heel anders uit kan zien omdat dat scherm niet gekalibreerd is. Dan kan ik wel zeggen dat het aan hun scherm ligt, maar dat kan nog best een gevalletje worden als de klant na het zien van de foto op zijn/haar scherm zeg: "print maar uit op 60x40." En de foto is dan bruin zoals het hoort terwijl deze op haar scherm groen was. Je staat dan wel sterker als fotograaf maar je maakt er geen vrienden mee denk ik. Iemand dit weleens ervaren?

Ik weet niet in hoeverre dit klopt want ik heb er geen ervaring mee.

[Harry]

Tja, wat wil je en waar gebruik je het voor...Als je het puur hobbymatig doet en je foto 's geen commercieel doel hebben zou ik zeggen: laat het maar..zo'n callibratie-tool. Ik heb jaren geleden wel eens een foto bewerkt in de overtuiging dat er zwarte delen waren. Op een ander scherm bleek het heel donkergroen te zijn. Dat kan natuurlijk niet. Je moet zeker weten dat de kleuren van jou en de printcentrale overeen komen. Je kunt natuurlijk niet verantwoordelijk zijn voor de kwaliteit van een scherm van een klant. Op je eigen, gekalibreerde scherm laten zien zou ik zeggen..

[Daniel Doyen]

99,9 % van de hedendaagse foto's worden nu op NIET gekalibreerde schermen bekekenen...

DD.

[Danny081]

Ja precies. Niemand buiten fotografen gaat natuurlijk zijn scherm kalibreren. Maar om iedere klant te laten komen om het op mijn scherm te laten kijken lijkt me niet de oplossing.

Wij deden met de familie in Limburg ieder jaar een gezinsportret. Dus ieder gezin gaat in zijn eigen stad op de foto met afgesproken kleding en die hingen we dan bij opa en oma in de kamer. Het zijn 4 gezinnen dus 4 verschillende foto's. De laatste was met wit overhemd en spijkerbroek en man man man, naast elkaar warn de kleuren totaal verschillend. De ene spijkerbroek was blauw en op de andere foto groen. Terwijl weer een andere foto weer lichtblauw was. En dit was echt geen bewerking maar duidelijk kleurzweem, van een professionele fotograaf verwacht je inderdaad wat betere kwaliteit en dan is zo'n tool vooral voor dit soort situaties onvermijdelijk. Ik begrijp dat het een lastige opdracht is voor een fotograaf dat wel.

Zelf ga ik er zeker eentje aanschaffen het is alleen geen leuke aanschaf. ND filter is leuk want kan je weer wat leuks mee, nieuwe lens is leuk, nieuwe flitser is leuk, nieuw achtergrondje is leuk, maar een kalibratie tool is natuurlijk geen zak aan dus dan blijf je die aanschaf maar voor je uitschuiven. Tenminste in mijn geval

[xafke]

Het klopt dat de foto´s meestal geconsumeerd worden op niet gecalibreerde schermen. Maar dat wil niet zeggen dat je het daarom zelf moet verwaarlozen als fotograaf. Je wil een goed product afleveren en niet iets dat er ongeveer op gelijkt.

De redenering moet zijn dat jij 100% juist werk aflevert zoals jij het bedoeld hebt.
Dat de consument geen instrument heeft om uw werk goed weer te geven is hun probleem. Net zoals bij het afdrukken naar zeer goedkope centrales kan veel fout gaan.
Daarom krijgen mijn klanten altijd een document bij hun foto´s bij digitale aflevering dat ze bij voorkeur moeten afdrukken bij profotonet omdat ik hun kleurprofielen gebruik. Enkel dan sta ik garant voor juiste kleuren. Drukken ze elders af of bekijken ze op rommelschermpjes dan is mijn klachtenbureau gesloten.

Je mag het belang van een calibratie niet onderschatten. Weet dat je scherm in staat is om 16 miljoen kleurnuances weer te geven. De meeste schermen geven die kleuren niet lineair weer met foute kleuren tot gevolg. De reden is dat een videokaart de kleuren digitaal en lineair interpreteert en zo doorgeeft aan het scherm. Echter is het scherm een analoog gebeuren op pixelniveau waarbij serieuze afwijkingen mogelijk zijn. Het is pas na calibratie dat je de LUT tabellen van de videokaart gaat bijsturen voor alle 16 miljoen kleuren zodat ze bijgestuurd worden doorgeven aan het scherm. Door deze correctie is het scherm dan wel in staat om juiste kleuren weer te geven zoals bedoelt. Uw workflow is dan geijkt tot op dat punt.

Vergeet niet dat je ook de output naar print moet ijken of het loopt daar ook weer fout.

Ik heb vroeger ook voor de keuze gestaan om een slordige 200 euro uit te geven aan een calibratietool en vond het ook wat "nutteloos" investeren voor iets dat je maar weinig gebruikt. Toch heb ik de aankoop gedaan en pas dan zag ik hoeveel verschil er wel niet was tussen voor en na de calibratie. Toen heb ik ook alles gecalibreert tot mijn grote tevredenheid nu. Ik heb zelfs de lampen in mijn bureel vervangen door labolampen die neutraal licht geven zodat ik ook prints juist kan evalueren. (Philips graphic pro)

Als hobby is het de vraag of al die kosten wel verantwoord zijn omdat je er geen geld aan verdient. Ja, wat moet ik zeggen? Het is een keuze die je kan overwegen en niemand verplicht je er toe.

Als je alles in je workflow gaat ijken dan lever je finaal juist werk af. Doe je dat niet dan blijft het in het beste geval nog altijd een benadering. De meeste consumenten kunnen er best mee leven dat de kleuren niet accuraat zijn. Ze hebben er toch geen benul van. Het is pas echt een probleem als je in contact komt met de meer professionele kringen waar ze calibratie en gebruik van kleurprofielen de normaalste zaak vinden.

Maar ik herhaal, het is een keuze die je maakt en je bent er helemaal vrij in.

[Frans]

Het is een zwaar misverstand dat je op een gecallibreerd systeem geen kleurzwemen geproduceerd kunnen worden.

Mensen leiden aan een fenomeen dat chromatische adaptatie heet.
In lekentaal. Je raakt heel snel gewend aan kleurzwemen. Dat geldt extra voor beeldschermwerk.

Vandaar dat ik ernstig pleit voor kleurcorrectie op basis van kleuren weten en meten.
Iets waardoor ook een kleurenblinde de "goede" kleuren kan afleveren.

[Deva]

Onlangs heb ik een portretfoto van iemand af laten afdrukken. De huidskleur van die persoon was erg rood. Alsof ze was verbrand in de zon. Dit was op mijn scherm niet het geval. (Onjuiste verzadiging of contrast?)

Er bestaat toch ook nog zoiets als kleurprofielen?
Afgezien van een niet gekalibreerd scherm kan het probleem ook daardoor komen toch?
Er zijn afdrukcentrales die niet op het ingesloten kleurprofiel letten, voor zover ik er verstand van heb, kan dat best de oorzaak zijn van een overdreven rode huidskleur.